მთავარი გვერდი
თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
|
||||
შავი ზღვა — ატლანტის ოკეანის ხმელთაშუა ზღვა ევროპასა და მცირე აზიას შორის. ესაზღვრება თურქეთი, ბულგარეთი, რუმინეთი, უკრაინა, რუსეთი და საქართველო. ჩრდილო-აღმოსავლეთით ქერჩის სრუტით უკავშირდება აზოვის ზღვას, სამხრეთ-დასავლეთით ბოსფორის სრუტით — მარმარილოს ზღვას, შემდეგ დარდანელის სრუტით — ეგეოსისა და ხმელთაშუა ზღვებს. შავი ზღვა ყველაზე ღრმად იჭრება ევრაზიის კონტინენტში.
მაქსიმალური სიგრძე დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ 1150 კმ, ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ — 580 კმ, ყველაზე ვიწრო ადგილზე 265 კმ. ფართობი 422 000 კმ². წყლის მოცულობა 555 000 კმ³. მაქსიმალური სიღრმე 2210 მ, საშუალო სიღრმე 1240 მ. შავ ზღვას ერთვის მდინარეები: დუნაი, დნესტრი, სამხრეთის ბუგი, დნეპრი, რიონი, ყიზილ-ირმაქი და სხვა. ნაპირები სუსტად არის შეჭრილ-შემოჭრილი. ერთადერთი დიდი ნახევარკუნძულია ყირიმი. სანაპირო ხაზის სიგრძე 3400 კმ. დასავლეთი და ჩრდილო-დასავლეთი ნაპირები დაბალია, ზოგან — ფლატოვანი, ჩრდილო-დასავლეთით — ლიმანური. ყირიმის სამხრეთი ნაპირი მთიანია; აღმოსავლეთით და სამხრეთით ეკვრის კავკასიონი, მცირე კავკასიონი და პონტოს მთები. შავი ზღვა ატლანტის ოკეანიდან 2600 კმ-ით არის დაშორებული. წარმოადგენს წაგრძელებული ფორმის ღრმა ქვაბულს, საკმად ბრტყელი ფსკერითა და ციცაბო ფერდობებით. 200 მ-ზე ნაკლები სიღრმეები მხოლოდ ზღვის ხმელეთში შეჭრილ ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილშია.ვიკიპედიის ახალი მასალებიდან:
- ირლანდიელი კენ დოერტი (სურათზე) ერთადერთი სნუკერისტია, რომელსაც დაემორჩილა სნუკერის მსოფლიო ჩემპიონატის სამი სხვადასხვა ვერსია. სხვადასხვა დროს მან მოიგო ახალგაზრდული, სამოყვარულო და პროფესიონალური მსოფლიო ჩემპიონატები.
- პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს გამართული მაარის ალყის დროს ჯვაროსნებში კანიბალიზმის შემთხვევები დაფიქსირდა.
- სახელი „სუდანი“ წარმოსდგება არაბული სიტყვებისაგან بلاد السودان (bilād as-sūdān), რაც „შავების მიწას“ ნიშნავს; მას თავდაპირველად საჰარის სამხრეთით მდებარე გეოგრაფიულ რეგიონს უწოდებდნენ.
- სენეგალის ერთადერთი სახელმწიფო ენა ფრანგულია, რომელსაც მშობლიურის დონეზე ქვეყნის მოსახლეობის მხოლოდ 10% ფლობს, 21% კი ფრანგულს ნაწილობრივ იგებს. სენეგალელთა უდიდესი ნაწილი ადგილობრივ ეროვნულ ენებზე საუბრობს.
- თბილისში მდებარე სომხური ეკლესია სურფგევორქი 1251 წელს დავით ულუს მეფობის დროს ააგო უმექ კარინელმა.
- მხოლოდ ფაშატის რძისგან დამზადებული მაგარი ნატურალური კუმისი შესაძლოა 4,5 %-მდე სპირტს შეიცავდეს.
- სახელწოდება „კანჩენჯანგა“ აღნიშნავს „დიდი თოვლის ხუთ საგანძურს“, ვინაიდან ეს მთიანი მასივი ხუთი მწვერვალისგან შედგება.
- სერჯო მატარელა (სურათზე) იტალიის პრეზიდენტად აირჩიეს.
- საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრი ალექსანდრე ჭიკაიძე თანამდებობიდან გადადგა.
- საუდის არაბეთის მეფე აბდალას გარდაცვალების შემდეგ სამეფო ტახტი, მისმა ძმამ სალმანმა დაიკავა.
- იემენის პრეზიდენტი აბდ რაბუჰ მანსურ ალ-ჰადი სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად დაამხეს.
- ედგარ ლუნგუ ზამბიის პრეზიდენტად აირჩიეს.
- იტალიის პრეზიდენტი ჯორჯო ნაპოლიტანო ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო გადადგა.
- 1825 : საყოველთაო არჩევნებში კანდიდატებისთვის ხმების უმრავლესობის მიუღებლობის გამო, წარმომადგენელთა პალატამ აშშ-ის პრეზიდენტად ჯონ კუინსი ადამსი აირჩია.
- 1895 : უილიამ მორგანმა, ფიზიკური განათლების დირექტორმა მასაჩუსეტსიდან, სპორტული თამაში მოიგონა, რომელიც შემდგომში ხელბურთში გადაიზარდა.
- 1920 : პარიზში ხელი მოეწერა შეთანხმებას, რომელმაც შპიცბერგენი ნორვეგიის კუთვნილებად აღიარა.
- 1924 : აზერბაიჯანის სსრ-ში შეიქმნა ნახჭევანის ასსრ (1990 წლის ნოემბრიდან ნახჭევანის ავტონომიური რესპუბლიკა).
- 1960 : ჰოლივუდის ვარსკვლავთა ბულვარზე პირველი ვარსკვლავი მსახიობ ჯოან ვუდვარდს ერგო.
- 1969 : ჩატარდა ბოინგ 747-ის (სურათზე) პირველი საცდელი ფრენა, რომელიც 2005 წლამდე მსოფლიოში ყველაზე დიდი თვითმფრინავი იყო.
- 1998 : პრეზიდენტი ედუარდ შევარდნაძე თბილისის ცენტრში მასზე განხორიელებულ ტერორისტულ აქტს გადაურჩა.
| ვიკისაწყობი მედიაფაილების თავისუფალი საცავი |
ვიკისიახლენი თავისუფალი სიახლეები |
ვიქსიკონი ლექსიკონი და თეზაურუსი |
|||
| ვიკიციტატა ციტატების კოლექცია |
ვიკიწიგნები თავისუფალი სახელმძღვანელოები |
ვიკიწყარო თავისუფალი ბიბლიოთეკა |
|||
| ვიკისახეობები ჯიშთა და სახეობათა საცავი |
ვიკივერსიტეტი საგანმანათლებლო მასალები |
მეტა-ვიკი ვიკიმედიის პროექტების კოორდინაცია |
|||
| ვიკივოიაჟი თავისუფალი გზამკვლევი |
ვიკიმონაცემები მონაცემთა ბაზა |
მედიავიკი უფასო პროგრამული უზრუნველყოფა |
|||