Rubel

Rubel rosyjski
5000 rubli rosyjskich
Kod ISO 4217	RUB
Państwo	Rosja Abchazja Osetia Południowa
Poziom inflacji	15% (2015 styczeń)
Podział	1 rubel = 100 kopiejek
Symbol	₽
Monety	1, 5, 10, 50 kopiejek 1, 2, 5, 10 rubli
Banknoty	10, 50, 100, 500, 1000, 5000 rubli
Bank centralny	Centralny Bank Rosji

Carski banknot jednorublowy, 1898

Radziecki banknot jednorublowy, 1961

Carska moneta pięciorublowa, 1899

100 000 rubli białoruskich z 2005 r. z zamkiem w Nieświeżu

Rubel rosyjski (ros. рубль – rubl; biał. рубе́ль – rubiel) – jednostka monetarna używana obecnie w Rosji, we własnych odmianach na Białorusi i Naddniestrzu (oficjalnie część Mołdawii), oraz w nieuznawanych republikach: Abchazji i Osetii Południowej (oficjalnie części Gruzji). Dawniej używany był także w Rosji carskiej i terytoriach zależnych (m.in. w Królestwie Polskim – Kongresówce), a także w ZSRR, Tadżykistanie i na Łotwie.

Rubel dzieli się na 100 kopiejek. Do jego oznaczania używa się symbolu ₽

Nazwa

Według jednej z wersji, nazwa rubla pochodzi od rosyjskiego czasownika рубить (rubiť) – „odcinać” (od sztuki srebra).

Historia rubla

Od średniowiecza do Rosji carskiej

Rubel jako jednostka monetarna znany był już od XIII w., początkowo w Nowogrodzie Wielkim, był odpowiednikiem grzywny (nowogrodzkiej) srebra, emitowanym w postaci srebrnych sztabek i odpowiadał 200 diengom. Później pozostał jedynie jako jednostka obrachunkowa, równa nadal 200 diengom, a od 1534 r. 100 kopiejkom. Dopiero Aleksy I Romanow wybił w 1654 r. monetę talarową o wartości rubla. Na stałe jako moneta pojawił się od 1704 r., w wyniku reformy pieniężnej Piotra Wielkiego. Kolejne reformy pieniężne przeprowadzano w latach: 1769, 1839–1843, 1897, 1922–1924, 1947, 1961, 1991, 1993 i 1998.

Po I wojnie światowej

Po zakończeniu wojny oddzielne waluty o nazwie „rubel” wprowadzone zostały m.in. w Armenii, Azerbejdżanie, Gruzji, Harbinie (dzisiejsze Chiny), na Łotwie, w Republice Dalekiego Wschodu, Turkiestanie.

Związek Radziecki

W Związku Radzieckim, od 1922 r. używany był rubel radziecki (SUR). W 1964 r. wprowadzono rubel transferowy jako walutę rozliczeniową między krajami RWPG. M.in. w 1961 miała miejsce denominacja rubla w stosunku 10:1.

Lata 90. XX wieku

Po rozpadzie Związku Radzieckiego, w niektórych byłych republikach radzieckich zostały wprowadzone waluty tymczasowe. Wśród nich dwie nosiły nazwę „rubel”:

• rubel łotewski (1992-1993),
• rubel tadżycki (1995-2000).

Współczesność

Obecnie w użyciu są:

• rubel rosyjski (od 1998 RUB, 1992-1997 RUR) – używany także w Abchazji i Osetii Południowej,
• rubel białoruski (od 2000 BYR, 1992-1999 – BYB),
• rubel naddniestrzański (od 1994, symbol PRB nie jest włączony do normy ISO 4217).

Rubel rosyjski

Kurs rosyjskiego rubla był ustalany odgórnie przez Centralny Bank Rosji do 29 czerwca 2006 r., kiedy podjęto decyzję o jego uwolnieniu. Od lipca 2006 r. kurs ustala rynek. Kurs średni NBP: 1 RUB = 0,0607 PLN ( stan na styczeń 2015).

Zobacz też

• Ostrubel
• Rubel łotewski

Linki zewnętrzne

• Banknoty rosyjskie 1898-1917
• Historia rubla – rubel sztabkowy
• Historia rubla – siła nabywcza XIX-XX w. w epoce Romanowów