2014
Van Wikipedia
2014 is e gewoen jaor wat begós op goonsdig.
Gebäörtenisse[bewirk | brón bewèrke]
- jannewarie
- 1 - Letlandj veurt d'n euro in.
- 4 - In Gelaen weurt in 't hoes van 'ne verwarde man e compleet arsenaal aan (illegaal) waopes oet d'n Twiede Waereldoorlog gevónje.
- 23 - Ricardo Offermans, de ex-burgemeister van Meersje, krieg van de tribbenaal in Rotterdam 120 oer werksjtraaf opgelag.
- fibberwarie
- 7 - In Sotsji, Ruslandj, beginne de 22e Olympische Wintersjpaele.
- 13 - 'n Wèt die euthanasie op 't Belsj ouch veur mènjerjäörige meugelik maak, weurt goodgekäörd.
- 14 - De Vlaomse regering besjluut veur de rinkwaeg óm Antwerpe te sjlete mit de Oosterweelverbènjing. Mit dees besjlissing kump 'n èndj aan 'n jaorelang politieke discussie.
- 22 - Nao weer 'nen daag vol ónras zèt 't Oekraïens parlemènt president Viktor Janoekovitsj aaf. Ieder vlöchde hae al nao Odessa, meh weigerde 'r aaf te trejje.
- 23 - De Olympische Wintersjpaele in Sotsji, Ruslandj waere aafgesjlote. Nederlandj haet mit 8 gouwe, 7 zilvere en 9 brónze medajele 'n oetzunjerlik succesvol toernooj gehad, 't Belsj haolt gein medajele.
- miert
- 2 - De Oekraïne mobiliseert naodat de Russische armee de Krim haet bezèt.
- 8 - Vlöch 370 van Malaysia Airlines, vanoet Kuala Lumpur op waeg nao Peking, verdwient sjpoorloes; in de waek dao-op liekent 't óm 'n kaping te gaon.
- 15 - Ane Linj, 'n sjtraot in De Nuujsjtad, vèntj 'n hel explosie plaots. Me brèngk ze in verbandj mit de kóms van de motorbenj Bandidos, die e chapter in Zittert geit vestige.
- 18 - De regeringe van Ruslandj en de Krim (einen daag ieder door Moskou es apaarte sjtaot erkèndj) óngerteikene e verdraag wat de Krim, inclusief Sebastopol, deil van Ruslandj maak. De internationaal gemeinsjap blief de Krim aevel zeen as deil van de Oekraïne.
- 19 - Bie verkezinge veur de gemeinteraod is de PvdA de groete verlezer, dewiel D66 euveral sjterk opkump.
- 24 - In D'n Haag begèntj 'nen internationalen top euver nucleair veiligheid.
- 30 - In de twiede runj van de Franse raodsverkezinge haole zoewaal de rechse UMP as 't extreemrechs Front National groete winste; Paries blief aevel veur de socialiste behawwe.
- 30 - De ómsjtrejje AK-partie van premier Erdoğan wèntj de gemeinteraodsverkezinge in Turkije.
- april
- 5 - In Afghanistan weurt gesjtump veur 'ne nuje president. Óndanks de ónopheljelike dreiging van geweld door de Taliban brèngk zoe'n 60% zien sjtum oet.
- 7 - De Nederlandse paoter Frans van der Lugt weurt in Syrië vermaord.
- 8 - In 't veld in de gemeinte Ech-Zöstere weurt 'n zeldzaam brazzelèt oet de brónstied gevónge.
- 15 - Nao daag van opsjtand door etnische Russe in de oestelike Oekraïne zèt de regering 't laeger in óm bezatte euverheidsgeboewe te óntrume.
- 16 - 'ne Veerboet kapseis veur de kös van Zuud-Korea, mèt veural kènjer aan baord. De mieste euverlaeve 't neet; me verwach zoe'n 300 doeje.
- 20 - In de finale van de KNVB-baeker wèntj PEC Zwolle van AFC Ajax mit de ónverwachde ciefers van 5-1. 't Is veur PEC d'n ierste kier dat 't de baeker pak.
- 27 - Paus Franciscus verklaort zien veurgengers Johannes XXIII en Johannes Paulus II heilig.
- 28 - 'nen Egyptischen tribbenaal veroerdeild in 'n ómsjtrejje perces 683 luuj geassocieerd mit de verboje Moslimbrojersjap tot d'n doed.
- mei
- 2 - In de Afghaanse provincie Badachsjan vilt 'n aerdversjuving euver e dörp, mit hóngerde tot doezende doeje tot gevolg.
- 2 - Volkert van der G., de maordenaer van Pim Fortuyn, kump vervreug en ónger sjtreng veurwaerde vrie.
- 3 - Trots inne 1-0 winst dejradieret Roda JC oes de Eredivisijoen.
- 13 - In 'ne koel in Turkije gebäört op twie kilomaeter deepde 'n explosie, wobie 301 kómpele ómkómme.
- 14 - 't MERS-coronavirus, wat 'n longkrenkde veroerzaak en in 't Midde-Oeste al veur versjillende doeje haet gezörg, weurt veur d'n ierste kier aangetroffe in Nederlandj.
- 16 - In India, wo de aafgeloupe waeke verkezinge zeen gehawwe, weurt de centrumrechse Bharatiya Janatapartie van oetdager Narendra Modi tot winnaer oetgerope. 't Is veur 't iers saer de ónaafhenkelikheid van 't landj dat de regerende Congrespartie neet de groetste weurt.
- 16 - In Brussel weurt 'ne man aangehawwe in verbandj mit euvervalle van de Benj van Nievel oet 1985.
- 22 - In Thailandj pak 't laeger de mach naodat 'n jaorelang politieke impas ónopgelos blief.
- 24 - Bie 'n sjeetpartie naeve 't Joeds Museum in Brussel valle drie doeje. 't Bliek óm 'nen aansjlaag te gaon.
- 25 - In die mieste lenj van de EU waere verkezinge veur 't Europees Parlemènt gehawwe. In Nederlandj is dat neet 't geval; dao gebäörde dit al op 22 mei. Op 't Belsj hilt me ouch nog verkezinge veur 't federaal parlemènt en de gewestelike parlemènte.
- 25 - In de door 'n intern conflik versjäörde Oekraïne weure de presidentsverkezinge gewonne door Petro Porosjenko.
- juni
- 1 - De Colombiaan Nairo Quintana wèntj de Runj van Italië.
- 3 - Op de Shell-raffinaderie in Moerdijk (gemeinte Moerdijk, Naord-Braobent) brik 'ne zier groete brandj mit 'n explosie oet. De knalle zeen vanop tientalle kilomaeters te zeen en te hure.
- 12 juni-13 juli - Waereldkampiónsjap Voetbal in Brazilië.
- juli
- 5-27 - 101e Runj van Frankriek.
- september
- 18 - Sjotland hilt e rifferendum euver aafsjeiing van 't Vereinig Keuninkriek.
- december
- 31 - De Vereinigde Sjtaote en 't Vereinig Keuninkriek trèkke hun tróppe trök oet Afghanistan.
Jubilea/herdènkinge[bewirk | brón bewèrke]
- In 2014 is 't 100 jaor gelaeje dat d'n Ierste Waereldkreeg begós. Dit weurt in de betrokke lenj herdach.
Gebaore[bewirk | brón bewèrke]
Gesjtorve[bewirk | brón bewèrke]
- 3 jannewarie: Phil Everly, Amerikaanse rockabillymuzikant (74)
- 5 jannewarie: Eusébio, Mozambikaans-Portugese voetballer (71)
- 11 jannewarie: Ariel Sharon, Israëlische militair en politicus (85)
- 20 jannewarie: Claudio Abbado, Italiaansen dirizjènt (80)
- 27 jannewarie: Pete Seeger, Amerikaanse folkmusicus (94)
- 2 fibberwarie: Philip Seymour Hoffman, Amerikaansen actäör (46)
- 10 fibberwarie: Shirley Temple, Amerikaanse actries (85)
- 18 fibberwarie: Kristof Goddaert, Belzje fietserenner (27)
- 20 fibberwarie: Norbert Breuls, Belzje voetballer (57)
- 22 fibberwarie: Leo Vroman, Nederlandsen dichter (98)
- 27 fibberwarie: Jan Hoet, Belzje kunskènner (77)
- 28 fibberwarie: Hugo Brandt Corstius, Nederlandse sjriever en columnis (78)
- 23 miert: Adolfo Suárez, Sjpaanse politicus (81)
- 7 april: Frans van der Lugt, Nederlandse geistelike (75)
- 17 april: Gabriel García Márquez, Colombiaanse sjriever (87)
- 19 april: Mimi Kok, Nederlandse actries (80)
- 6 mei: Wil Albeda, Nederlandse politicus (88)
- 15 mei: Jean-Luc Dehaene, Belzje politicus (73)
- 17 mei: Wubbo Ockels, Nederlandse natuurkóndige en astronaut (68)
- 25 mei: Wojciech Jaruzelski, Poolse politicus (90)
- 28 mei: Maya Angelou, Amerikaanse dichteres en activistin (86)
- 5 juni: Jos Ghysen, Belzje radiomaeker (88)
- 5 juni: Jean Walter, Belzje sjlagerzenger (92)
- 9 juni: Rik Mayall, Britsen actäör (56)
- 3 december: Sjefke Janssen, Nederlands Limburgse fitserenner (95)