Wikipedia:Houptsyte

Elsassisch

Buschur un wìllkumma uf dr Hàuiptsita vu dr àlemànnischa Wikipedia, a Enzyklopedi wo àlla derbii känna mìtschàffa un verbessra, un wo därf frèi verbreitet wara!

Àrtikel fìnde

Àrtikel noh Kàtegorie:
Àlle Kàtegorie • Astronomi • Biologi • Brüüchtum • Ernährung • Gschicht • Kunscht • Literàtür • Màthemàtik • Müsik • Nàtur • Person • Physik • Politik • Religion • Sport • Sproch • Verkehr

Themeportal: Regionàle Àrtikel Àlemànne Àlemànnisch Bade Bàde-Wirttebärg Elsàss Schwiiz
Geogràfi Gschìcht Kunscht Lìteràtür Müsik Politik Religion Sproch Wìsseschàft

Sunschtigs: Àrtikelindex vu A bis Z • Bsunders güeta Àrtìkel • Lasige Àrtikel • Àrtìkel noh Dialekt • Audioufnàhme vu Àrtikel • Àlemànnischer Beischpilsàtz • Àlemànnische Ortsnamme • Àlemànnische Diernamme • Àlemànnische Pflànzenamme

D Àlemànnischa Wikipedia

D àlemànnischa Wikipedia ìsch a Enzyklopedi ìn da Dialekta vum àlemànnischa Sprochrüüm, àlso vu dr ditscha Schwiz, vum Elsàss, vu Lìechtestei, vu Owerbàda, vum Schwowalànd un vu Vorarlberg.

D Enzyklopedi wàchst durch d frèiwìlliga Hìlf vu àlla, wo ebbis ìn ìhrem Dialekt wann bitràga. Àlla Itràga känna vu alla Bsuacher gschrìwa un gändert wara. Àlla sìn harzlig iglàda mìtz'màcha. Brìnga Èier Wìssa ii un halfa a so mìt, s Àlemànnischa z pflega, ufz'warta un z'erhàlta. D erschta Schrìtt sìn gànz eifàch!

Wer mìr vu dr Àlemànnischa Wikipedia sìn un wàs mìr wann, fìndsch ìn unserm Profil.

D Ìnhàlt vu dr Wikipedia därf frèi kopiart un verbreitet wara.

Bis jetz gìt's bi dr àlemànnischa Wikipedia 17.847 Àrtìkel.

Àrtìkel vu dr Wucha: Wüetisheer

S Wüetisheer isch en Gaisterzuug wo z Nacht dur d Luft ruuscht, bsundrigs i de Zwölfte, e Vorstelig wo im ganze germanischsproochige Ruum bikannt isch, aber au z Frankriich und z Irland. De Name, d Brüüch und d Gstalte wo demit verbunde sind, zaiget, as im Wüetisheer de germanischi Gott Wotan witterlebt.

S Wüetisheer het im ganze Verbraitigsruum vo de Alpe bis uf Skandinavie vil verschidnig Näme. Im alemannische Ruum werd s s wüetig Heer, s Wüetisheer oder s Wuetes gnennt, i allne Variante, i de Eifel haissts Wudesher, z Dänemark und z Schweede Odens jakt, z Norweege Oskoreia und z England the Wild Hunt. Me redt au vom Wilde Heer oder vo de Wilde Jagt.

Da wildi Heer zücht voralem i de Zwölfte, da isch d Zit zwüschet de Wienacht und em Draikönigstag ume. S isch e gaisterhafte Heerzug i de Lüft wo en förcherliche Chrach macht, schrait und joolet, oder au joommeret und stööhnt und hüület. Mengisch machts aber au wundervolli Musig. Au bestimmti Rüef ghöört mer vom Wüetisheer, wie "ho! ho! ho!" oder "hopp hudada!". (…dr gànz Àrtìkel lasa)

Friahjera Àrtìkel vu dr Wucha:

Hàsch gwìsst ...

... dass d Harfe scho um öbbe 3000 v. Chr. z Mesopotamie un z Ägypte nochgewiise cha wärde?
... dass s Euphonium 1843 erfundè worrè isch, um èn düèfè un weicherè Klang z erhaaltè?
... dass es Blokfleete in alle Tonlaage git, vo de Garkleinblockflöte in c"' bis zue dr Kontrasubbassblockflöte in C?
... dass mer hüt als Vorläufer vom Fagott de Dulzian aaluegt, wo uss eim Holzstuck baut worde isch?
... dass im Underschiid zum modärne Klavier bim Hammerklavier d Säite uf eme Raame us Holz ufgspannt si und nid uf eme Raame us Iise?
... dass d Kontrabäss Element vo dr Gamba und vo dr Giiga ufwiisend, sodass ma net genau säga ka, i welhe Famele sie ghören?

Nochrìchte rund um d Àlemànnischa Dialekta:

50 Johr Muettersproch-Gsellschaft 1965-2015
Gerhard-Jung-Wettbewerb 2015, Yysändeschluss 06.02.2015

24. Dezämber 2014:
Schwäbische Weihnacht’ überall (Augsburger Allgemeine)
20. Dezämber 2014:
Wir müssen eine Region bleiben (Badische Zeitung)
18. Dezämber 2014:
Baaremer Mundart-Projekt soll in Buchform gegossen werden (Südkurier)
Barde, Rocker und Mundartmusiker (Badische Zeitung)

Meh Nochrìchte uf Dialäkt-Neuigkeite

1. Jänner

Neijohr

1484: Dr Schwyzer Reformator Huldrych Zwingli (Bild) chunnt uf d Wält.
1700: Dr Zar Peter dr Groß ersetzt di byzantinisch Johreszellig, wu bis dert z Russland gulte het mit dr Zellig ab dr Erschaffig vu dr Wält, dur dr julianisch Kaländer mit dr Johreszellig ab dr Geburt Christi.
1891: Uf dr Grundlag vum Helgoland-Sansibar-Verdrag wird Dytsch-Oschtafrika e dytsch „Schutzgebiet“.
1966: Dr Jean Bedel Bokassa ibernimmt mit eme Militerbutsch gege dr David Dacko d Regierig in dr Zäntralafrikanische Republik.
2000: In dr Schwyz dritt di nei Bundesverfassig in Chraft.