2014
De Wikipedio
| Yarcenti: | 20ma yarcento · 21ma yarcento · 22ma yarcento |
| Yardeki: | 1990a yari 2000a yari 2010a yari 2020a yari 2030a yari |
| Yari: | 2012 2013 2014 2015 2016 |
Indexo
Eventi[redaktar | edit source]
Kosmo[redaktar | edit source]
- 12 di novembro - Rosetta-probilo di ESA venis a la kometo di Churyumov-Gerasimenko. La volumino di la kometo esas nur 3 x 5 km, tamen on entraprezis kometovenar. L'orbitala ciklo di la kometo duras 6,6 yari. L'orbito esas tale oblonga, ke la maxim fora punto di la kometo de la Suno esas 5,7-foye plu fora kam olta di la Tero. La probilo mustis cirkumflugar quar-foye la Suno, pro atingar la kometo.
Europa[redaktar | edit source]
- 13 di februaro - Belgia legaligas eutanazio por kurakati kun finanta maladesi, sen dependar de la evo.
- 22 di februaro - Ukrainiana parlamento removas prezidanto Viktor Yanukovich de povo e substitucas il per Oleksandr Turchynov, pos civil agitesi rezultar plu kam 100 morti.
- 18 di marto - En referendo, la majoritato dil habitanti di Krimea votas favorebla a separar de Ukrainia ed unionar su a Rusia.
- 21 di marto - Rusia formale anexas Krimea, pos Vladimir Putin signatar lego pri l'anexo.
- 27 di aprilo - Papo Franciskus kanonizas papi Iohannes 23ma ed Iohannes Paulus 2ma.
- 17 di julio - Un aviono Boeing 777 de Malaysian Airlines falas en Ukrainia proxim la frontiero kun Rusia, e 295 personi mortas.
- 18 di septembro - Okuros referendo pri la nedependo di Skotia.
Azia[redaktar | edit source]
- 2 di januaro - Atento kun bombo en Beirut, Libano, rezultas adminime 5 morti.
- 13 di januaro - Mili di personi protestas en Bangkok, Tailando kontre la guverno di la chefministrino Yingluck Shinawatra.
- 8 di marto - Un aviono Boeing 777 de Malaysian Airlines desaparas kun 239 personi en nave super la gulfo di Tailando dum flugo de Kuala Lumpur vers Beijing.
- 13 di mayo - Mineyo di karbono explozas en la provinco di Manisa, Turkia. Plu kam 240 ministi mortas.[1]
- 15 di mayo - Automobilo kun bombo explozas en Bab al-Salam, Siria, e mortigas adminime 17 personi. L'atako posible ekexutesis da grupi asociita kun Al Qaida[2].
- 30 di mayo - Ter-tremo kun forteso 6.1 che la Richter-skalo frapas la provinco di Yunan, Populala Republiko di Chinia. Adminime 29 personi vundesas.
- 5 di junio - Sunita-islama grupo nomizita "Islama Stato en Iraq ed Oriento" komencas milital atako en nordo di Irak, kun skopo di kaptar Baghdad e renversar chefministro Nouri al-Maliki.
- 3 di julio - Israelan avioni bombardas Gaza, ed adminime 10 personi vundesas.
- 3 di agosto - Ter-tremo kun forteso 6.5 che la Richter-skalo frapas la provinco di Yunnan, en la nordo di Populala Republiko di Chinia. Plu kam 360 personi mortas[3] e plu kam 12,000 domi krulas.[4]
Afrika[redaktar | edit source]
- 20 di mayo - En Nigeria du potenta bombi explozas en automobili proxim centrala merkato di Abuja.[5]
- 24 di julio - Aviono McDonnel Douglas MD-83 de Hispana kompanio Swiftair qua operacis ol por Aljeriana kompanio Air Algérie falas en Mali kun 116 personi en nave, kande flugis de Ouagadougou en Burkina Faso vers Argel en Aljeria.
- 28 di julio - Prezidanto Ellen Johnson-Sirleaf klozas Liberiana frontieri kun vicina landi por preventar l'expando di Ebola-viruso.
Nord-Amerika[redaktar | edit source]
- 1 di januaro - La stato di Kolorado, Usa, legaligas l'amuziva uzado di marihuano.
Sud-Amerika[redaktar | edit source]
- 5 di marto - Prezidanto Nicolás Maduro de Venezuela ruptas diplomacala relati kun Panama.
- 12 di junio til 13 di julio - En Brazilia okuras la Mondala Kupo di Futbalo. Germania ganas la Kupo.
Oceania[redaktar | edit source]
- 12 di januaro - Forta ciklono strikas Tonga, e livas adminime 1 morto e multa destruktado.
Morti[redaktar | edit source]
- 3 di januaro - Phil Everly, Usana muzikisto (The Everly Brothers) (n. 1939)
- 5 di januaro - Eusébio da Silva Ferreira, Eusébio, Portugalana futbalisto (n. 1942)
- 9 di januaro - Dale Thomas Mortensen, Usan ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1939)
- 10 di januaro - Zbigniew Messner, chefministro di Polonia (n. 1929)
- 11 di januaro - Ariel Sharon, Israelana politikisto (n. 1928)[6]
- 27 di januaro - Pete Seeger, Usana muzikisto (n. 1919)
- 2 di februaro - Philip Seymour Hoffman, usana cinem-aktoro (n. 1967)
- 10 di februaro - Shirley Temple, Usan aktorino (n. 1928)
- 19 di februaro - Valeri Kubasov, Rusiana kosmonauto (n. 1935)
- 25 di februaro - Paco de Lucía, Hispana muzikisto (n. 1947)
- 13 di marto - Ahmad Tejan Kabbah, prezidanto di Sierra Leone (n. 1932)
- 23 di marto - Adolfo Suárez González, chefministro di Hispania (n. 1932)
- 4 di aprilo - Kumba Ialá, prezidanto di Guinea Bisau (n. 1953)
- 6 di aprilo - Mickey Rooney, Usana cinem-aktoro (n. 1920)
- 9 di aprilo - Arthur Napoleon Raymond Robinson, prezidanto di Trinidad e Tobago (n. 1926)
- 16 di aprilo - Gyude Bryant, chefo di stato di Liberia (n. 1949)
- 17 di aprilo - Gabriel García Márquez, Kolumbiana skriptisto, Nobel-laureato (n. 1927)
- 29 di aprilo - Bob Hoskins, Britaniana cinem-aktoro (n. 1967)
- 2 di mayo - Efrem Zimbalist, Jr., Usana televizion-aktorulo (n. 1918)
- 3 di mayo - Gary Becker, Usan ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1930)
- 15 di mayo - Jean-Luc Dehaene, chefministro di Belgia (n. 1940)
- 17 di mayo - Gerald Maurice Edelman, Usana biologiisto, Nobel-laureato (n. 1929)
- 18 di mayo - Dobrica Ćosić, prezidanto di Yugoslavia (n. 1921)
- 21 di mayo - Jaime Lusinchi, prezidanto di Venezuela (n. 1924)
- 25 di mayo - Wojciech Jaruzelski, komunista chefo di Polonia (n. 1923)
- 15 di junio - Casey Kasem, Usana disk-jokeo ed aktoro (n. 1932)
- 27 di junio - Leslie Manigat, prezidanto di Haiti (n. 1930)
- 30 di junio - Željko Šturanović, prezidanto di Montenegro (n. 1960)
- 7 di julio - Eduard Shevardnadze, prezidanto di Gruzia (n. 1928)
- 13 di julio - Nadine Gordimer, Sudafrikana skriptistino, Nobel-laureato (n. 1923)
- 18 di julio - João Ubaldo Ribeiro, Braziliana skriptisto (n. 1941)
- 11 di agosto - Robin Williams, Usan aktoro (n. 1951)
- 12 di agosto - Lauren Bacall, Usan aktorino (n. 1924)
- 18 di decembro - Virna Lisi, Italiana aktorino (n. 1936)
Nobel-premiiziti[redaktar | edit source]
- Fiziko: [[
- Kemio: [[
- Fiziologio o Medicino: [[
- Literaturo: [[
- Paco: [[
- Ekonomiko: [[
Referi[redaktar | edit source]
- ↑ UOL Notícias. Explosão em mina de carvão na Turquia deixa mais de 200 mortos (in Portugalana). URL vidita ye 14 di mayo 2014.
- ↑ New York Times. Car Bomb Kills 17 at Syrian Border Crossing. URL vidita ye 15 di mayo 2014.
- ↑ Sobe para 367 o número de mortos após terremoto no sudoeste da China (in Portugalana). URL vidita ye 3 di agosto 2014.
- ↑ Terremoto no sudoeste da China deixa ao menos 175 mortos (in Portugalana). URL vidita ye 3 di agosto 2014.
- ↑ New York Times. 2 Explosions Kill Scores at Central Nigeria Market (in Angliana). URL vidita ye 20 di mayo 2014.
- ↑ UOL. Morre o ex-premiê israelense Ariel Sharon, 85, em coma desde 2006. URL vidita ye 11 di januaro 2014.