Polonia

Republika polake
Rzeczpospolita Polska
Flamuri Stema
Himni kombëtar: Mazurek Dąbrowskiego noicon     Kryeqyteti Varshava Qyteti më i madh Varshava Gjuha zyrtare polonishtja Forma e qeverisë Republikë President Kryetari Kryeministër Kryeministri Sipërfaqja Vëndi i 70-të 312,679 km² ZEE km² Popullsia  • totale  • dendësia Vëndi i 64-të 38,485,779 (2014) (34) 123 banorë/km² PBB ($ 14,400)  • totale  • për banor $ 512.9 mild. 48 IZHNJ (2003) 0.858 Monedha Złoty Zona kohore  • në verë UTC+1 UTC+2 Kodi i internetit .pl Prefiksi telefonik +48

Polonia (polonisht: Polska), zyrtarisht Republika e Polonisë (polonisht: Rzeczpospolita Polska), është një vend në Evropën Qendrore. Ajo kufizohet nga Gjermania perëndim, Republika Çeke dhe Sllovakia në jug, Ukraina dhe Bjellorusia në lindje dhe Deti Baltik, Provinca e Kaliningradit (një eksklave ruse) dhe Lituania në veri. Sipërfaqja e përgjithshme e Polonisë është 312.679 kilometra katrorë, duke e renditur atë vendin e 71-të më të madh në botë dhe të 9-të në Europë. Me një popullsi prej mbi 38.500.000 banorë, Polonia është vendi i 34 më i populluar në botë. Polonia është një shtet unitar i ndarë në 16 njësi administrative.

Polonia si me elemente shtetërore është krijuar që para 1.000 viteve, nga dinastia e Pia-së, ashtu që të arrijë vitet e arta (kulminacionin) në fund të shekullit XVI nën udhëheqjen e dinastisë së Jagilonian-it, kur Polonia ishte një ndër vendet më të fuqishme dhe më të zhvilluarat në Evropë.

Vendi i "Solidarność"-it, Republika e III-të Polake e thirrur në jetë në vitin 1997 ka hyrë në Paktin e Aleancës Veriore (NATO) në vitin 1999 dhe i është bashkangjitur Bashkësis

• 1691 - Ushtria e mbretit Jan Sobieski mposhtë ushtrinë turke në Vienë.
• 1772, 1793, 1795 - Rusia, Austria dhe Gjermania bëjnë ndarjen e Polnisë në mes tyre.
• 1918 - shpallja e pavarsisë së Polonisë.
• 1939-45 - Gjermania fashiste pushton Poloninë.
• 1945-89 - Instalimi i Qeveris Komuniste nga Moska
• 1989 - Rilindja e kapitalizmit në Poloni
• 1990 - Lech Wałęsa zgjedhet kryetar.

§Politika

• Kryetar : Bronisław Komorowski (pas 10 Prill 2010)
• Kryeministër : Ewa Kopacz (pas 2014)
• Qeveri : 18 ministra
• Kuvend : Sejm (460 anëtarë) dhe Senat (100 anëtarë)

§Njësitë territoriale

Polonia ka 16 njësi territoriale të nivelit të lartë të quajtura vojvoxhva (pol. Województwa) të cilat ndahen në njësi të nivelit të mesme të quajtura povjat (org.:powiaty, njëjës:powiat) dhe që ndahen më tutje në njësi të niveli të ulët të quajtura gmina (org.: gminy, njëjës: gmina) Me date 10 prill 2010 humbi jeten presidenti polak Lech Kaczynski , ai ishte duke udhetuar per ne Rusi per t'i bere homazhe rreth 25 mije personave te vrare nga Stalini avioni i tij u rrezua afer aeroportin te Smolensk ne perendim te Rusise.

§Gjeografia

Sipërfaqja e përgjithshme e Polonisë është 312,685 km², shtrihet rreth koordinatave gjeografike 52 00 V, 20 00 L dhe 304,465 km² të kësaj sipërfaqeje janë tokë ndërsa 8,220 km² ujë.

Vija bregdetare e Polonisë është 491 km e gjatë ndërsa kufiri tokësorë 2,788 km i gjatë.

Klima e Polonisë është klimë e ndryshueshme kryesisht e freskët me verë të lagshtë e dimër mesatar.

Pjesa më e madhe e relievit të Polonisë është terren i rrafshnaltave, kufiri në jugë përshkohet nga malet. Pika më e ultë e relievit gjendet përgjatë bregut të lumit Elb në vendin e quajtur Raçki ( -2m; pol.: Raczki Elbląskie) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 2,499 metrave në vendin e quajtur Rysy.

Lumi më i gjatë në Poloni është lumi Visila (pol.: Wisła) me një gjatësi prej 1047 km.

Liqeni me sipërfaqe më të madhe në Poloni është liqeni Shniarvu (pol.: Śniardwy) me një sipërfaqe prej 113,8 km².

popullsia me afro 40 mije banoresh dhe shumica jeton ne qytet

§Kultura

• Letërsia polake
• Muzika polake
  • Kompozitorë polake
• Art polake
  • Piktorë polake
• Teatër polake
• Kinematografia polake
• Gazetët polake
• Televizion dhe Radio polake
• Sport polak

§Të tjera

• Telekomunikacioni
• Transporti
• Ushtria
• Turizmi

§Galeria

 Commons: Polonia – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale

 Commons: Polonia – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale

Për më shumë shih në projektin si motër "Commons".

• 

  Warszawa

• 

  Gdańsk

• 

  Białystok

• 

  Malbork

• 

  Kraków

• 

  Lublin

• 

  Bielsko-Biała

• 

  Książ

• 

  Częstochowa

• 

  Łódź

• 

  Lublin

• 

  Toruń

§Lidhje të jashtme

• Qeveria :
• Kryetari :Prezydent
• Parlamenti :Senat
• Ministritë: KPRM
• Sąd Najwyższy - Official site of the Supreme Court
• Trybunał Konstytucyjny - Official site of the Constitutional Tribunal
• Constitution of Poland

• The Official Poland's portal
• Polonia Hotels
• Tourist information portal
• Sejm - Official site of the Sejm
• Accommodation in Poland
• Polonia - Polish Social Network for poles abroad