صفحهٔ اصلی
جو زمین بالاترین بخش تشکیلدهندهٔ کرهٔ زمین است که مخلوطی از گازهایی از جمله نیتروژن (۷۸٪)، اکسیژن (۲۱٪)، آرگون (۰٫۹٪) و کربن دیاکسید (۰٫۰۳٪) است. جو زمین از سطح زمین آغاز شده و تا ارتفاع ۱۰٫۰۰۰ کیلومتر (۶٫۲۰۰ مایل) ادامه مییابد و پنج لایهٔ اصلی تروپوسفر، استراتوسفر، مزوسفر، ترموسفر و اگزوسفر را در بر میگیرد. مولکولهای ازون که لایهٔ ازون را تشکیل میدهند، در استراتوسفر قرار دارند و از ورود پرتوهای فرابنفش خورشیدی جلوگیری میکنند و موجب ادامهٔ زندگی بر سطح زمین میشوند. سردترین بخش جو زمین با دمای ۹۰- درجهٔ سانتیگراد در بالای مزوسفر قرار دارد. یونوسفر، مگنتوسفر و کمربند تابشی وان آلن بخشهای جداگانهای در جو با توجه به ویژگیهای الکترومغناطیسی هستند.
جو مخلوطی از گازهاست. غلظت گروهی از گازها مانند نیتروژن، اکسیژن و آرگون ثابت و غلظت گروه دیگر گازها مانند بخار آب، کربن دیاکسید و ازون متغیر است. اگرچه مقادیر گازهای متغیر ناچیز است، اما این گازها برای ادامهٔ زندگی بر زمین ضروری هستند. برای نمونه، کربن دیاکسید علاوه بر درگیرشدن در فرایند فتوسنتز، در جذب پرتو فروسرخ نقش دارد. همچنین اکسیژن و کربن دیاکسید در دو فرایند فتوسنتز و تنفس نقش دارند.
ذرات معلق در هوا به ذرات جامد و مایع در موجود در جو گفته میشود که مقادیر آن در جو از اقیانوسها، بیابانها، کوهها، جنگلها، یخ و اکوسیستم بیشتر است. بر خلاف اندازهٔ کوچک این ذرات، تأثیر مهمی بر آبوهوا و سلامتی دارند. ذرات مهم معلق در هوا شامل سولفاتها، کربن آلی، کربن سیاه، نیتراتها، گرد و غبارهای معدنی و نمک دریا میشوند. حدود ۹۰ درصد ذرات معلق در هوا منشأ طبیعی دارند. برای نمونه، آتشفشانها خاکسترهای آتشفشانی را بیرون میرانند و آتشسوزی در جنگلها موجب پراکندهشدن کربن آلی نیمهسوخته در جو میشود. ۱۰ درصد باقیماندهٔ این ذرات یا ساختهٔ بشر هستند یا توسط انسانها در جو معلق شدهاند. خودروها، کارخانههای ذوب، نیروگاههای تولید برق، جنگلزدایی، چرای بیرویهٔ دام، کشیدن سیگار، پختوپز، شومینه و شمع از منابع انسانی معلقکنندهٔ این مواد در جو هستند.
هدف ویکیپدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبانهای زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکیمدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکیواژه، ویکیکتاب، ویکیگفتاورد، ویکیخبر، ویکیدانشگاه، ویکیسفر، ویکیداده و ویکیگونه را پدید آوردند.
ویکیپدیای فارسی پس از دو سال از شروع پروژهٔ ویکیپدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و با تلاش و کوشش شبانهروزی کاربران، اکنون در ردهٔ هجدهم ویکیپدیاها قرار دارد و بزرگترین ویکیپدیا در میان زبانهای خاورمیانه و زبانهای راست به چپ و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب میشود. ویکیپدیای فارسی هم اکنون (۹ مرداد ۱۳۹۴ خورشیدی) ۴۶۲٬۲۴۴ نوشتار دارد.
- رویدادها
- ۱۹۵۲ - محمد مصدق نخستوزیر وقت ایران، بانک انگلستان در تهران را که به نام «بانک شاهی ایران» فعالیت میکرد، تعطیل نمود.
- ۱۹۷۱ - فضانوردان آپولو ۱۵، برای نخستین بار یک ماهنورد (در تصویر) را در سطح ماه راندند.
- ۱۹۸۷ - بیش از ۴۰۲ حاجی که ۲۷۵ نفرشان ایرانی بودند در تظاهراتی موسوم به «برائت از مشرکین» در مراسم حج سال ۱۳۶۶ در عربستان سعودی به دست نیروهای پلیس کشته شدند.
- ۱۹۹۲ - در برخورد یک فروند هواپیمای ایرباس آ-۳۰۰ خطوط هوایی تایلند با کوهی در شمال کاتماندو، پایتخت نپال، ۱۱۳ نفر کشتهشدند.
- ۱۹۹۸ - بیش از ۵۰ نفر در کشمیر، در اثر تیراندازی نیروهای ارتش هندوستان و ارتش پاکستان به سوی همدیگر، کشته شدند.
- ۲۰۰۶ - فیدل کاسترو پس از عمل جراحی رودهاش، وظایف ریاست جمهوری کوبا را به برادرش، رائول کاسترو واگذار کرد.
- زادروزها
- ۱۸۰۰ - زادروز فریدریش وهلر شیمیدان آلمانی
- ۱۹۱۲ - زادروز میلتون فریدمن اقتصاددان آمریکایی و برنده جایزه نوبل اقتصاد
- ۱۹۱۴ - زادروز لوئی دوفونس هنرپیشه و کمدین فرانسوی اسپانیاییتبار
- ۱۹۴۷ - زادروز ریچارد گریفیتس بازیگر بریتانیایی
- ۱۹۶۵ - زادروز جی. کی. رولینگ نویسنده بریتانیایی ، خالق هری پاتر
- ۱۹۸۹ - زادروز ویکتوریا آزارنکا تنیسور حرفهای اهل بلاروس
- درگذشتها
- ۱۵۵۶ - درگذشت ایگناتیوس لویولا از قدیسان اسپانیایی ، موسس فرقهٔ ژزوئیت یا انجمن عیسی در داخل کلیسای کاتولیک در قرن ۱۶ میلادی
- ۱۷۸۴ - درگذشت دنی دیدرو نویسنده و فیلسوف فرانسوی
- ۱۸۷۵ - درگذشت اندرو جانسون هفدهمین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا
- ۱۸۸۶ - درگذشت فرانتز لیست آهنگساز آلمانی
- ۱۹۴۴ - درگذشت آنتوان دو سنتاگزوپری نویسنده و خلبان اهل فرانسه ، خالق شازده کوچولو
- ۲۰۱۰ - درگذشت محمد نوری خواننده ایرانی
- ۲۰۱۲ - درگذشت گور ویدال رماننویس و نمایشنامهنویس آمریکایی
- ... بالهٔ زیبای خفته، آخرین اجرای سازمان باله ملی ایران بود که روی صحنهٔ تالار رودکی دیده شد؟ (در تصویر)
- ... پارک استانی دایناسور در استان آلبرتای کانادا شامل یکی از غنیترین ذخایر کشفشده از فسیلهای دایناسورها است؟
- ... برج المملکه جده توسط گروه سعودی بن لادن در شهر جده در حال ساخت است و انتظار میرود پس از پایان ساخت به بلندترین سازهٔ جهان تبدیل شود؟
- ... امان پایتخت اردن هاشمی، تا پیش از احداث خط آهن حجاز، در حد و اندازهٔ یک روستا بود؟
- ... اولین روز حملهٔ نرماندی به «روز دی» مشهور است؟
- ... لافراری، اولین خودروی هیبریدی فراری است؟
- ... شل سیلورستاین برای مجلهٔ پلیبوی طراحی میکرد و شعر و قصه مینوشت؟