Eventi +/-
en historio
ye 19 di septembro …
1783. En Francia, la fratuli Montgolfier, experimentante pri baloni qui acensis per varma aero, unesmafoye sendis balono adsupere qua portis vivanta animali: mutono, anado e hano. Lo eventis ye Versailles, koram rejulo Louis 16ma di Francia e rejino Marie-Antoinette. La flugo duris cirkume ok minuti, e la balono atingis alteso cirkume 460m; ol sendomaje ri-atingis tero, e la animali posvivis. En novembro 1783 eventis la unesma flugo di homo en balono.
1802. La Hungariana politikisto Lajos Kossuth naskis. Il venis de nobela familio. En 1848, Kossuth divenis dominacanta pri nacionala aferi di Hungaria; ye 13 di aprilo 1849 il deklaris la nedependeso di Hungaria de la Austriana Imperio, e divenis prezidanto di Hungaria. Austria, rezistante la nedependeso, esis helpata da la Rusian imperio. Kossuth abdikis ye 11 di agosto 1849; ye la sequanta dio, la Hungariana armeo kapitulacis. Pos la abdiko, Kossuth rezidis en Britania ed Usa, ed esis eminenta parolanto por la Hungariana naciono.
1991. En la Ötztal Alpi ye la frontiero di Austria ed Italia, ye alteso 3210m, du Germana turisti trovis frostigita kadavro di homo qua (quale esis plu tarde konstatata) vivis ye cirkume 3300 aK. Il esis nomizata Ötzi. Il, ed ilua vesti, shui e posedaji, inkluzante ligna hakilo kun kupra lamo, esis multe examenata; ilua DNA esis analizata. La kauzo di ilua morto esas ne-klara; probable il mortis pro frapo ye la kapo. Il nun restas en muzeo en Bolzano, Suda Tirol.
