ویکیپدیا، آچیق بیلیکلیکدن
هفتهنین سئچیلمیش مقالهسی
آی آی یئرین تک طبیعی اۇیدوسودور (قمر طبیعی) . گۆنش سیستمی ایچینده بئشینجی بؤیوک طبیعی قمردیر. دۆنیاایله آی آراسیندا اوْرتا حیسابلا مرکزدن مرکزه مسافت ۳۸۴٫۴۰۳ کیلومتر، یانی دۆنیانین قوْطرونون تخمینا اوْتوز قاتی قدردیر. آیین قوْطرو ۳٫۴۷۴ کیلومتردیر، بۇدا دۆنیا قوْطروندان دؤردده بیریندن بیرآز چوْخدور. بو سببدن آیین حجمی دۆنیانین حجمینین ۲%ایدیر. کۆتلهسی (جِرمی) دۆنیا کۆتلهسیندن ۸۱،۳ قات داها آشاغیدیر. سطحینده کۆتله جاذبه تاثیری یئر جاذبهسینین تخمینا ۱۷% دیر. آی، دۆنیانین مداریندا بیر تۇرونو ۲۷ گۆن ۷ ساعاتدا تاماملاییر. دۆنیا، آی و گۆنش هندسهسینده گؤرولن پریودیک دَییشیکلیکلر نتیجهسینده هر ۲۹،۵ گۆنده تکرار ائدن آیین مرحلهلری باشا چاتیر.
آی اینسانلار اۆستونده اَیلهشه بیلن تک گؤی جیسمیدیر. یئر جاذبه قوّهسیندن خیلاص اولوب کهکیشانا چیخان و آیین یاخینلیغیندان کئچن ایلک مصنوعی شی سوْوتلر بیرلیگینین لۇنا ۱ ماهوارهسیدیر. آی سطحینده ایلک اینسانی آپاران شئی لۇنا ۲ ماهوارهسیدیر. نوْرمالدا گؤرونمهین آیین اوبیری سطحینین ایلک فوْتوعکسلرینی ایسه لۇنا ۳ ماهوارهسی چکمیشدیر. بۇ اۆچ ماهوارهده ۱۹۵۹ ایلینده کهکیشانا بواخیلمیشدیر. آی سطحینین ایلک یۇموشاق اَیلهشه بیلن کهکیشان وسیلهسی لۇنا ۹ و آی مدارینا گیرن ایلک اینسانسیز کهکیشان وسیلهسی لۇنا ۱۰ دیر. بۇ ایکی ماهوارهده ۱۹۶۶دا کهکیشانا گؤندریلمیشدیرلر. آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین آپوللو برنامهسی ۱۹۶۹ و ۱۹۷۲ ایللری آراسیندا ۶ باشاریلی اَیلهشمکله، گۆنوموزه قدر اینسانلی وظیفهلری باشاران تک کهکیشان برنامهسیدیر. آیین بلاواسیطه اینسانلار طرفیندن اؤیرهنیلمهسی آپوللو برنامهسی سوْناچاتماقلا سوْن وئریلمیشدیر. (قالانین اوْخو...
بۇگۆن سۇگونو (پنجشنبه) ۱۱ دئسامبر ۲۰۱۵ (میلادی) برابردیر ۱۹ آذر ۱۳۹۴ هجری-شمسی و ۲۷ صفر ۱۴۳۷ هجری-قمری ایله
۱۰ دسامبر
۱۸۱۷ - میسیسیپی ٬ آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ۲۰-جی ایالتی اوْلاراق بیرلیگه قاتیلیب.
۱۸۴۸ - اۆچونجو ناپلئون فرانسهده تخته چیخیب.
۱۸۹۸ - ایسپانیا-آمریکا ساواشی سوْنراسی کوبا ایسپانیادان باغیمسیزلیق قازانیب.
۱۹۰۱ - ایلک دفعه نوبل جاییزهلری تقدیم ائدیلیب. نوبلین وصیّتینه گؤره٬ بۇ جاییزه علم آداملاریندان یالنیز ریاضیاتچیلارا وئریلمهییر.
۱۹۴۴ - شوروی و فرانسه آراسیندا قارشیلیقلی کؤمک و امکداشلیق حاقّیندا آنلاشما ایمضالانیب.
۱۹۴۸ - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی باش اسمبلیاسی «اینسان حۆقوقلاری بیاننامهسی»نی قبول ائدیب.
۱۹۵۸ - موسکودا محمد فضولینین ۴۰۰ ایللیگی کئچیریلیب.
۱۹۶۴ - مارتین لوتر کینگ نوبل باریش جاییزهسینی آلیب.
۱۹۹۶ - گۆنئی آفریقا جۆمهوریتی یئنی آنایاسا قبول ائدیب و بۇنونلا دا آپارتاید رژیمی باشا چاتیب.
۱۹۸۸ - تۆرکیهده ایلک قاراجیگر نقلی عملیاتی ائدیلدی.
صفحهنی یئنیله
ویکیپدیا بیلیکلیک یا دائرةالمعاریف دیر. بۇ بیلیکلیک دۆنیانین بیر چوْخ دیللرینده ویکی تکنولوژیسینین تطبیقی ایله کؤنوللو ایستیفادهچیلر طرفیندن یارادیلیر و یاراندیغی دؤوردن، یعنی 2001 -جی ایلین اوّللریندن بری ویکیپدیاداکی ایستیفادهچی و مقاله سایی دۇرمادان آرتیر و هر کئچن گۆن داها چوخ آدلیملیق قازانیر.
بیلیکلیگین آدی اینگیلیس دیلینده تکنیکی بیر ترمین اوْلان "wiki" (سایتین فعالیتینین اساسینی تشکیل ائدن تکنوْلوژی؛ بۇ کلمه هاوایی دیلینده "تئز" دئمکدیر) و "encyclopedia" (بیلیکلیک) سؤزلرینین ترکیبیندن یارانیب.
ویکیپديا مقالهلریندن
قطر یادا رسمی آدییلا قطر امیرلیگی، آدام باشینا دۆشن گلیر نیسبتلرینه گؤره دۆنیانین ان زنگین اؤلکهسیدیر.فرانسه اۇروپابیرلیگینین قوْروجو عۆضولریندندیر. بۇ اؤلکه رۇسیه و تۆرکیهدن سونرا اۇروپانین ان بؤیوک ۳-جو اؤلکهسیدیر.آذربایجانین ایلک درگیسی ، "زارزاریت باهرا" (ایشیقلیق شۇعاسی) ایمیش. بو درگی ۱۲۶۵ (بعضی قایناقلاردا ۱۲۶۷ ه.ق) ایلینده نشره باشلاییر. ۱۲۶۰-اینجی ایللرینین سوْنوندا قزئتلرین سایی ۷ قزئته چاتیر.اۇستورالیا بیرلیگی گئنیشلیک ساریدان دۆنیانین آلتینجی اؤلکهسیدیر.جلال آل احمد ، ۱۳۴۸-جی ایلینده زوْمار آیینین ۱۷-سینده (شهریورماه) ۴۶ یاشیندا دۆنیادان گؤز یۇمدو.۱۹۸۰-جی ایل، دسامبر آیینین ایکیسینده، رۇمن گارینین یاشاییشی سوْنا چاتدی. نئچه آیدان سونرا بللی اوْلدو کی رومن گاری "امیل آژار" آدی آلتیندا یاییلان ۴ روْمانین یازیچی اوْلوبدور.
کؤک علملر
تطبیقی علملر
اینسانی علملر و فلسفه
مدنیّت و هۆنر
پوْرتاللار
