Գլխավոր էջ

Բարի գալուստ Վիքիպեդիա

Ազատ հանրագիտարան, որը կարող է խմբագրել յուրաքանչյուր ոք
Այս պահին Հայերեն Վիքիպեդիան ունի 254 306 հոդված։

Աստղագիտություն
Հայաստան
Համաշխարհային ժառանգություն

Խմբագրման ուղեցույց · Օգնություն · Հարցեր · Ինչպես գրել հայերեն · Գրանցվել · Արեւմտահայերէն կը խօսի՞ս Այսօր Երեքշաբթի է, 2019 թվականի Ապրիլի 2-ը։ Հիմա ժամը 10:10 է։

Շաբաթվա հոդված
Նոբելյան մրցանակ (/ˈnoʊbɛl/, շվեդերեն արտասանություն: [nʊˈbɛl], շվեդերեն՝ Nobelpriset, նորվ.՝ Nobelprisen), ամենամյա միջազգային մրցանակների հավաքածու, որոնք շնորհվում են շվեդական ու նորվեգական ինստիտուտների կողմից ակադեմիական, մշակութային և գիտական ձեռքբերումների համար։ Մրցանակները սահմանվել են 1859 թվականին շվեդ գիտնական Ալֆրեդ Նոբելի կտակի համաձայն։ Քիմիայի, գրականության, խաղաղության, ֆիզիկայի և ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության բնագավառում Նոբելյան մրցանակներն առաջին անգամ շնորհվել են 1901 թվականին։ Նախքան 1980 թվականը մեդալները պատրաստվել են 23 կարատանոց ոսկուց, իսկ դրանից հետո՝ 18 կարատանոց կանաչ ոսկուց, որ ծածկվում է 24 կարատանոց ոսկով։ 1901 թվականից մինչև 2016 թվականը Նոբելյան մրցանակներն ու Տնտեսագիտական գիտությունների բնագավառում Ալֆրեդ Նոբելի հիշատակին նվիրված մրցանակը շնորհվել են 579 անգամ 911 մարդու և կազմակերպությունների։ Քանի որ ոմանք այդ մրցանակին արժանացել են մեկից ավելի անգամներ, ընդհանուր առմամբ ստացվում է 23 կազմակերպություն և 881 անհատ։ Մրցանակների հանձնման արարողություններն անցկացվում են ամեն տարի Շվեդիայի մայրաքաղաք Ստոկհոլմում (բացառությամբ Խաղաղության մրցանակի, որը հանձնվում է Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում)։ Յուրաքանչյուր մրցանակակիր կամ դափնեկիր ստանում է ոսկե մեդալ, դիպլոմ և գումար, որի չափը որոշվում է Նոբելյան հիմնադրամի կողմից (2017 թվականին հանձնվող գումարի չափը կազմել է 9,000,000 շվեդական կրոնա կամ շուրջ US$1,110,000, €944,000, £836,000, INR 72,693,900 կամ CNR 376,000)։ Նոբելյան մրցանակը համարվում է ամենահեղինակավոր մրցանակը, որ շնորհվում է գրականության, բժշկության, ֆիզիկայի, քիմիայի, խաղաղության և տնտեսագիտության բնագավառներում։ Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիան հանձնում է Ֆիզիկայի ու Քիմիայի Նոբելյան մրցանակները և Տնտեսագիտական գիտությունների բնագավառում Ալֆրեդ Նոբելի հիշատակին նվիրված Շվեդիայի պետական բանկի մրցանակը, Կարոլինսկա ինստիտուտի Նոբելյան ասամբլեան՝ Բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի Նոբելյան մրցանակը, Շվեդական ակադեմիան շնորհում է Գրականության Նոբելյան մրցանակը։ Խաղաղարարության Նոբելյան մրցանակը շնորհվում է ոչ թե շվեդական կազմակերպության, այլ Նորվեգիայի Նոբելյան հանձնաժողովի կողմից։ Նոբելյան մրցանակը հետմահու չի շնորհվում, բայց եթե մարդը հայտարարվում է դափնեկիր և մահանում նախքան այն ստանալը, ապա մրցանակը շնորհվում է։ Թեև յուրաքանչյուր մրցանակի դափնեկիրների միջին թվաքանակը մեծացել է 20-րդ դարի ընթացքում, բայց այն չի կարող բաժանվել երեքից ավելի մարդկանց միջև։ Բացառություն է կազմում Խաղաղության Նոբելյան մրցանակը, որի դափնեկիր կարող են դառնալ կազմակերպությունները կամ երեքից ավելի... Ավելին⇒
Գիտե՞ք, որ․․․
․․․ժպիտի շքանշանով պարգևատրվում են հայտնի մարդիկ, որոնք երեխաներին ժպիտներ և ուրախություն են պարգևում։ ․․․Փարիզի այս շրջանի անվանումը հորինել են ուսանողներ։ ...հնում քրջահավաքությունը շատ տարածված երևույթ էր։ ...լաջվարդը որպես կապույտի երանգ առաջացել է համանուն քարի անունից։ ...աշխարհում ռազմական ծախսերի մեծությամբ առաջատար պետությունը ԱՄՆ-ն է։ ...ԱՄՆ-ի Մաունթին Վյու քաղաքում կա Համակարգչային պատմության թանգարան։ Հաջորդ թողարկում \| Արխիվ \| Խմբագրել
Մասնակցիր
Վիքիպեդիան հանրագիտարան է, որն ստեղծվել և զարգանում է քեզ նման այցելուների կողմից։ Այստեղ գործում է «մեկը բոլորի համար, բոլորը՝ մեկի համար» սկզբունքը։ Առաջին անգա՞մ ես փորձում. օգտվի՛ր օգնության դասընթացից։ Չգիտես՝ ինչի՞ց սկսել. ահա մի քանի խորհուրդ: Մասնակցի՛ր այս ամիս «Համագործակցություն» նախագծի շրջանակում ընտրված հոդվածների զարգացմանը. CEE Spring 2019 Ամենադիտվող հոդվածների բարելավում Art+Feminism «Վիքիպեդիա» կրթական ծրագիր Ես ստեղծում եմ կարևորագույն հոդված Բժշկական կարևորագույն հոդվածներ Մոլորակի շուրջը Աուտիզմի իրազեկման հոդվածներ Այլ նախագծեր Նախագիծեր արեւմտահայ խմբագիրներու համար Արևմտահայերեն նախագիծ Արեւմտահայերէն խմբագրողներ Արեւմտահայերէն թարգմանութիւն Նախագծի էջ \| Հաջորդ թողարկում

Ապրիլի 2-ը պատմության մեջ

< Ապրիլի 1	Ապրիլի 3 >

մ.թ.ա. 47 թ. - Հուլիոս Կեսարը հաղթանակ տարավ Պոնտոսի արքա Փառնակ II-ի նկատմամբ՝ մեկնաբանելով իր հաղթանակաը «եկա, տեսա, հաղթեցի» խոսքերով, որը հետագայում դարձավ թևավոր արտահայտություն։
742 թ. - ծնվել է Կառլոս Մեծը, Ֆրանկական կայսրության հիմնադիրը (մահ. 814 թ.)։
1453 թ. - Մեհմեդ II-ը սկսում է Կոստանդնուպոլիսի պաշարումը. քաղաքը գրավում է մայիսի 29-ին։
1805 թ. - ծնվել է Հանս Քրիստիան Անդերսենը, դանիացի գրող և բանաստեղծ (մահ. 1875 թ.)։
1896 թ. - ծնվել է Սողոմոն Թեհլիրյանը, հայ վրիժառու, ով Նեմեսիս գործողության շրջանակներում 1921 թվականին գնդակահարել է երիտթուրքերի ներքին գործերի նախարար և Մեծ Եղեռնի գլխավոր կազմակերպիչներից մեկին՝ Թալեաթ փաշային (մահ. 1960 թ.)։
1982 թ. - սկսվեց Ֆոլկլենդյան պատերազմը. Արգենտինան ներխուժում է Ֆոլկլենդյան կղզիներ։
1990 թ. - Երևանում գումարած ժողովում հիմնադրվեց Հայաստանի հանրապետական կուսակցությունը։
2005 թ. - մահացել է Հովհաննես Պողոս II-ը, 264-րդ Հռոմի Պապը (ծնվ. 1920 թ.)։
2016 թ. - սկսվեց Քառօրյա պատերազմը. հայ-ադրբեջանական շփման գծի ամբողջ երկայնքով կիրառվեց ռազմական օդուժ, ծանր հրետանի, հեռահար հրթիռներ, երկուստեք զոհվեցին հարյուրավոր զինծառայողներ։

Նախագծի էջ | Ապրիլ | Տարվա օրերը

Նորություններ

Շարունակվող իրադարձություններ՝ Ցույցեր Ալժիրում • «Դեղին բաճկոնների» շարժում • Բողոքի ակցիաներ Հայիթիում • Քաղաքական ճգնաժամ Վենեսուելայում

Սլովակիայի նախագահական ընտրություններում հաղթել է «Առաջադեմ Սլովակիա» կուսակցության փոխնախագահ Զուզանա Չապուտովան։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Գոլանի բարձունքներն իսրայելական տարածք ճանաչելու մասին հռչակագիր է ստորագրել։
Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետությունը Բագհուզ ալ-Ֆավքանի քաղաքի մոտ Սիրիայի դեմոկրատական ուժերին պարտվելուց հետո կորցրել է իր վերջին տարածքները Սիրիայում։
Ղազախստանի նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաևը հրաժարական է ներկայացրել։
Նոր Զելանդիայի Քրայստչերչ քաղաքի մզկիթում հրաձգության հետևանքով զոհվել է առնվազն 49 մարդ։
Բողոքի ցույցերի պատճառով Ալժիրի նախագահ Աբդել Ազիզ Բութեֆլիկան հրաժարվել է առաջադրվել հինգերորդ անընդմեջ ժամկետով։
Ճապոնացի ճարտարապետ Արատա Իսոզակին արժանացել է Պրիցկերի մրցանակին։