California
Nagsasabtan: 37°N 120°W / 37°N 120°W
| Estado iti California | |||||
|
|||||
| Birngas ti Estado: The Golden State Ti Nabalitokan nga Estado |
|||||
| Napili a Pasasao: Eureka[1] | |||||
 |
|||||
| Opisial a Pagsasao | Ingles | ||||
| Dagiti Pagsasao | Ingles (laeng) 57.6% Espaniol 28.2%[2] |
||||
| Nagan ti tattao | Californian | ||||
| Kapitolio | Sacramento | ||||
| Kadakkelan a siudad | Los Angeles | ||||
| Kadakkelan a metro | Greater Los Angeles Area | ||||
| Kadakkel ti daga | Ranggo Maika-3 idiay Estados Unidos | ||||
| - Dagup | 163,696 kuadrado milia (423,970 km2) |
||||
| - Kaakaba | 250 milia (400 km) | ||||
| - Kaatiddog | 770 milia (1,240 km) | ||||
| - % danum | 4.7 | ||||
| - Latitude | 32° 32′ N to 42° N | ||||
| - Longitude | 114° 8′ W to 124° 26′ W | ||||
| Bilang dagiti umili | Ranggo Umuna idiay Estados Unidos | ||||
| - Dagup | 37,253,956 | ||||
| - Densidad | 234.4/kuadrado milia (90.49/km2) Ranggo Maika-11 idiay Estados Unidos |
||||
| - Matgedan | US$61,021 (Maika-9) | ||||
| Kangato | |||||
| - Kangatuan a lugar | Bantay Whitney[3][4][5][6] 14,505 pié (4421.0 m) |
||||
| - Mean | 2,900 pié (880 m) | ||||
| - Kababaan a lugar | Badwater Basin idiay Death Valley[4][5] −282[7] pié (-86.0 m) |
||||
| Pannakaawat iti kappon | Septiembre 9, 1850 (Maika-31) | ||||
| Gobernador | Jerry Brown (D) | ||||
| Teniente Gobernador | Gavin Newsom (D)[8] | ||||
| Lehislatura | California State Legislature | ||||
| - Nangato a kamara | Senado ti Estado iti California | ||||
| - Baba a kamara | California State Assembly | ||||
| Dagiti Senador | Dianne Feinstein (D) Barbara Boxer (D) |
||||
| Dagiti Delegado | 34 Demokrata, 19 Republikano (listaan) | ||||
| Sona ti Oras | Pasipiko: UTC-8/-7 | ||||
| Pangyababaan | CA Calif. US-CA | ||||
| Sapot a pagsaadan | ca.gov | ||||
Ti California ket maysa nga estado idiay kalaudan iti Estados Unidos iti America. Isu iti estado nga kaaduan ti tao, iti bilang ken iti paggapuanda nga agsasabali a puli, ken iti geografiana. Makita ditoy iti kangatuan ken kababaan nga punto iti buo ti kontinental nga Estados Unidos. No maisa nga nawaya a pagilian iti California, isu iti maikalima a kadakkelan a ekonomia iti lubong.
Dagiti linaon
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Govierno[urnosen | urnosen ti taudan]
Heografia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ecolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Economia[urnosen | urnosen ti taudan]
Katatao[urnosen | urnosen ti taudan]
Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
| Pakasaritaan iti populasion | |
|---|---|
| Tawen iti senso |
Populasion |
|
|
|
| 1850 | 92,597 |
| 1860 | 379,994 |
| 1870 | 560,247 |
| 1880 | 864,694 |
| 1890 | 1,213,398 |
| 1900 | 1,485,053 |
| 1910 | 2,377,549 |
| 1920 | 3,426,861 |
| 1930 | 5,677,251 |
| 1940 | 6,907,387 |
| 1950 | 10,586,223 |
| 1960 | 15,717,204 |
| 1970 | 19,953,134 |
| 1980 | 23,667,902 |
| 1990 | 29,760,021 |
| 2000 | 33,871,648 |
Iti California iti estado a kaaduan iti populasion ti Estados Unidos — nasurok ngan 12 porsiento iti Americano ket maibilang a Californiano. Manipud 2004 adda 35,893,799 nga populasion iti California. 9,400,000 kadagitoy ket ganganaet a naiyanak (26.5% iti populasion), ket mapatta nga 2,209,000 kadagitoy a ganganaet ket ilegal (6.2% iti populasion iti California).
Puli[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaem ditoy para iti dadduma pay nga informasion maipanggep dagiti puli iti Estados Unidos.
| 2000 Senso [1] | 2003 Estimado [2] | |
| Puraw | 47.4% | 45.2% |
| Hispano/Latino | 32.4% | 34.3% |
| Asiano | 11.0% | 11.4% |
| Nangisit | 6.5% | 6.3% |
| Dua wenno nasurok pay nga puli | 1.9% | 1.9% |
| Patneng nga Americano (American Indian) ken Inuit | 0.5% | 0.5% |
| Hawayano ken dadduma nga Pacifico | 0.3% | 0.3% |
Awan iti mabigbig nga kadakkelan a bileg ti puli iti California. Isu iti maikatlo nga estado a dagiti minoria nga puli, no pagtitiponen, iti mayoria, kas iti Hawaii ken New Mexico. Dagiti Puppuraw (saan nga Hispano) pay laeng iti kadakkelan ngem saan nga isudan iti mayoria gapu iti pinagsangpet dagiti nagadu nga imigrante iti Latino America ken Asia. Dagiti Hispano ket kakatlodan iti populasion iti California, mapatta nga isuda iti agbalin nga mayoria iti estado intono 2040. Iti California pay iti estado nga addaan iti maikadua a kadakkelan a populasion kadagiti Asiano (masurotna iti Hawaii).
Kaaduan dagiti Mexicano ket agnanaedda idiay abagatan ken tengnga iti California. Aleman ken Irish nga puli iti kaaduan kadagiti puppuraw ket naiwarasda amin iti California. Dagiti Asiano ket aggigianda a kaaduan iti ciudciudad ken masurot a purpurok iti San Francisco, Los Angeles ken San Diego. Dagiti Intsik ken Filipino iti kadakkelan a populasion nga Asiano iti California.
Lengguahe[urnosen | urnosen ti taudan]
60.5% iti agnanaed iti California nga mangrugi iti tawen ti lima ket makasao iti English idiay balayda ket 25.8% iti Espanol. Intsik iti maikatlo (2.6%), santo Tagalog (2.0%) ken Vietnamese (1.3%). Nasurok nga sangagasut iti maibilang nga patneng a pagsasao iti California, ususaren dagiti nabati nga grupo iti American Indian. Kaaduan dagitoy ket matmatayen a pagsasao. Manipud 1986, English iti ofisial nga pagsasao iti California.
Relihion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti relihion iti California:
- Cristiano – 75%
- Protestante – 38%
- Baptista – 8%
- Presbiteriano – 3%
- Metodista – 2%
- Luteriano – 2%
- Sabali nga Protestante – 23%
- Romano Catolico – 34%
- Sabali nga Cristiano – 3%
- Protestante – 38%
- Hudio – 2%
- Sabali nga relihion – 3%
- Saan nga relihioso wenno awan relihionna – 20%
Kas kadagiti dadduma nga lumaud a estado iti Estados Unidos, dagiti Californiano nga saan manginagan wenno awan relihionna ket nangatngato a porsiento no maiyasping kadagiti sabali nga paset iti pagilian.
Dagiti importante nga siudad ken ili[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda 478 a siudad iti California, kaaduan kadagitoy ket adda idiay maysa nga metropolis iti estado. 68% iti populasion ti California ket agnaed idiay dua nga kadakkelan a metropolis, iti Los Angeles Metro ken iti Lo-ok iti San Francisco.
- Nasurok nga 10,000,000 (urban)
- Nasurok nga 5,000,000 (urban)
- Nasurok nga 2,500,000 (urban)
- Nasurok nga 1,000,000 (urban)
- Nasurok nga 500,000 (urban)
- Nasurok nga 250,000 (urban)
Pinagadal ken Ay-ayam[urnosen | urnosen ti taudan]
Universidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ay-ayam[urnosen | urnosen ti taudan]
- Los Angeles Angels of Anaheim
- Los Angeles Dodgers
- Oakland Athletics
- San Diego Padres
- San Francisco Giants
National Basketball Association
Women's National Basketball Association
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Government Code Section 420-429.8". State of California Legislative Council. Naala idi Disiembre 24, 2009.
- ^ California — Languages. Census. Naala idi 2010-04-15.
- ^ "Whitney". NGS data sheet. U.S. National Geodetic Survey. http://www.ngs.noaa.gov/cgi-bin/ds_mark.prl?PidBox=GT1811. Naala idi Oktubrer 20, 2011.
- ^ a b "Elevations and Distances in the United States". United States Geological Survey. 2001. Naala idi Oktubre 21, 2011.
- ^ a b Elevation adjusted to North American Vertical Datum of 1988.
- ^ Ti tuktok iti Bantay Whitney ket isu tu kangatuan a murdong iti Estados Unidos.
- ^ "Elevations and Distances in the United States". Reston, Virginia: USGS. Abril 29, 2005. Naala idi Oktubre 24, 2011. Kinasigud a naipablaak idi 1995.
- ^ Coté, John (Disiembre 31, 2010). "Lt. Gov.-elect Gavin Newsom to be sworn in by Jan. 10". SFGate.com (Hearst Newspapers). Naala idi Enero 3, 2010.
